Thursday, August 18, 2022

Putin nhiều Vladimir [1] phản động hơn Pyotr Đại đế

-

Tham vọng đế quốc: Vladimir Putin coi mình như một Pyotr Đại đế tiếp theo. Ảnh: Shutterstock via The Conversation / Sophie Mahdavi

OLIVIA DURAND

4 THÁNG 7 NĂM 2022

Biên dịch: GaD

Nhắc tới Pyotr Đại đế và các Sa hoàng trong quá khứ nhấn mạnh cách Putin dùng lịch sử để lừa gạt và biện minh cho cuộc chiến của mình với Ukraina

Việc Vladimir Putin nhắc lại những thành công quân sự gần đây của sa hoàng Pyotr Đại đế vào thế kỷ 18 chống lại Thụy Điển chỉ là ví dụ mới nhất về việc ông chọn người tốt nhất trong những người tiền nhiệm đế quốc, những người cai trị Liên Xô và các biểu tượng tôn giáo để biện minh cho cuộc xâm lược Ukraina.Tất cả là một phần của nỗi nhớ đế quốc mà Tổng thống Nga đã nhiệt tình chấp nhận kể từ giữa những năm 2000.

Trong cuộc gặp với các doanh nhân, kỹ sư và nhà khoa học trẻ ở St Pyotrsburg vào đầu tháng Sáu, Putin nhắc lại Pyotr Đại đế đã tiến hành cuộc Đại chiến phương Bắc kéo dài 21 năm. “Về mặt bên kia, ông ấy chiến tranh với Thụy Điển để lấy đi thứ gì đó từ nó,” ông ta nói . “Ông ấy không lấy đi bất cứ thứ gì ”.

Chủ nghĩa dân tộc đế quốc này bắt nguồn từ một luận điệu dân tộc chủ nghĩa xuất hiện sau khi Liên Xô tan rã vào năm 1991, tập trung vào những mất mát đất đai và than thở về việc các cộng đồng bị chia cắt bởi các biên giới chính trị mới.Càng ngày, quá khứ Nga hoàng càng cung cấp một khung tham chiếu sẵn có để ca ngợi chế độ chuyên chế và bảo vệ chính sách đối ngoại hiếu chiến.

Pyotr Đại đế (1682-1725) đã biến tsar quốc Nga thành đế quốc Nga sau chiến thắng năm 1721 trước Thụy Điển, thành lập một đế chế Á-Âu hiện đại.Ông ấy đã trở nên “Vĩ đại” thông qua việc cố gắng kích động chiến tranh – và Putin rõ ràng đã coi cách tiếp cận này như một con đường dẫn đến thành công.

Một trong những chiến công đáng chú ý nhất của Pyotr là trận Poltava năm 1709 trên sông Vorskla ở Ukraina. Vị trí địa lý rất quan trọng ở đây: Đại chiến phương Bắc không chỉ diễn ra ở Baltic mà còn ở miền đông Ukraina ngày nay. Do đó, cuộc chiến này cũng là một sự kiện quan trọng trong lịch sử Ukraina.

Trong khi tuyên bố gần đây của Putin có thể được coi là một lời khiêu khích trực tiếp đối với các nước Baltic, những quốc gia đã giành được đất đai từ Thụy Điển sau năm 1721, nó cũng tạo nên sự nổi bật của đế chế Nga trên các vùng đất của Ukraina.

Pyotr tìm cách mở rộng biên giới của Nga ở Baltic.Trong khi xung đột một phần được thúc đẩy bởi việc mất đất cho Thụy Điển một thế kỷ trước đó, tham vọng xây dựng đế chế của ông là điều tối quan trọng. Putin thích thể hiện mình là một nhà lãnh đạo cứng rắn như Pyotr – một người hành động, không né tránh xung đột trực tiếp.

Phân biệt tầm nhìn của đế quốc

Nhưng có một số điểm khác biệt chính giữa Pyotr và Putin, và điều quan trọng nhất trong số đó là Pyotr đã tự xác định mình – và vẫn được xác định – là một nhà cai trị phương Tây hóa.Việc xây dựng St Pyotrsburg (quê hương của Putin) là một cuộc tập trận chuyên chế, huy động sức lao động của hàng chục nghìn nông nô, nhưng một trong những mục tiêu chính của nó là cung cấp cho Nga một cánh cửa sang châu Âu bên bờ Baltic.

Kể từ ngày 9 tháng Sáu, các phương tiện truyền thông xã hội của Nga đã lan truyền các meme về việc Putin đóng cửa “cửa sổ hướng Tây” này thông qua việc suy thoái các mối quan hệ quốc tế của ông.

Pyotr Đại đế cũng tự hào về việc ông đã trao đổi với các nhà khoa học nước ngoài và đặc biệt là các tổ chức tri thức Tây Âu, đi Anh để học cách đóng tàu và đưa các chuyên gia từ đây về [Nga] với ông.

Ngược lại, sự cai trị của Putin đã hạn chế trao đổi quốc tế giữa các tổ chức học thuật, cô lập hơn nữa cộng đồng học thuật của Nga và hạn chế các nghiên cứu độc lập.

Đế chế Nga, Khối thịnh vượng chung Ba Lan-Litva, Vương quốc Thụy Điển và Đế chế Ottoman vào thời Pyotr Đại đế của nước Nga.Nguồn: https://commons.wikimedia.org/

Cuối cùng, bản đồ của Đế chế Nga vào thời Pyotr không thực sự trùng khớp với tham vọng lãnh thổ lớn hơn nhiều của Putin, mặc dù sa hoàng có thể đã chấp thuận các kích thước của nó. Pyotr đã tìm thấy một thuộc địa phía nam trên Biển Azov, nhưng đó là một trong những thất bại lớn nhất của ông.

Trong thời Pyotr, phần lớn thảo nguyên phía bắc Biển Đen vẫn do Đế chế Ottoman và Hãn quốc Crimea kiểm soát, trong khi Khối thịnh vượng chung Ba Lan-Litva nắm giữ các vùng đất đến tận Kiev.Do đó, triều đại của Pyotr Đại đế cung cấp một bản thiết kế không đáng tin cậy cho tham vọng chuyên quyền của Putin.

Chuyên quyền, chính thống, quốc tịch

Putin chắc chắn có nhiều anh hùng jingoistic [chủ nghĩa dân tộc cực đoan thể hiện qua chính sách đối ngoại hiếu chiến] thích hợp để mô phỏng hơn Pyotr Đại đế.Ivan Hung đế (Ива́н IV Васи́льевич, прозванный Гро́зным) đã mở rộng biên giới của Muscovy về phía đông.Ông ấy là một người yêu thích của Putin, người coi anh ta và cha là Ivan III là “những người thu hồi vĩ đại của những vùng đất [đã mất] của Rus” và là người đã dựng một bức tượng cho Ivan ở Oryol, tây nam nước Nga.

Người hùng Nga: Biệt danh của Ivan Grozny, ‘Kẻ khủng khiếp’ cho biết ông ta là người cai trị như thế nào.Ảnh: Alexey Borodin qua Shutterstock / The Conversation

Catherine Đại đế cũng là một trong những người yêu thích của Putin: bà đã chinh phục nhiều vùng đất rộng lớn của Ukraina – bao gồm cả việc sáp nhập Crimea.

Ngày 8 tháng Ba 2022, nhân Ngày Quốc tế Phụ nữ, Putin đã có bài phát biểu trước bức tượng của Catherine, trích dẫn những lời của bà liên quan đến cuộc xâm lược Ukraina của chính ông: “Tôi sẽ bảo vệ quê hương bằng lưỡi của mình và bằng cây bút, và với một thanh kiếm, miễn là tôi có đủ cuộc sống ”.

Nhưng các giá trị của Putin dường như phù hợp nhất với một trong những nhà lãnh đạo chuyên quyền nhất của Romanovs, Nicholas I (1825-1855).Tội lỗi quân sự của ông là thua trong Chiến tranh Krym (1853-56), nhưng sa hoàng cũng là một người Slavophile, người đã xác định Nga là một quốc gia Chính thống về cơ bản khác biệt với chủ nghĩa tự do và chủ nghĩa thế tục đang gia tăng đã khuấy động châu Âu thế kỷ 19.

Triều đại của Nicholas I chống lại ảnh hưởng của nước ngoài, và chủ nghĩa sô vanh đế quốc của ông đã được kết tinh trong phương châm “chuyên quyền, chính thống, dân tộc”.

Có rất nhiều điểm tương đồng giữa sự đàn áp tàn bạo các phong trào đòi độc lập ở đế quốc Nga và phản ứng đương thời của Nga đối với các cuộc cách mạng ủng hộ dân chủ, đặc biệt là ở Gruzia và Ukraina kể từ năm 2008.

Nicholas I đã sử dụng tôn giáo và chủ nghĩa dân tộc để hạn chế quyền tự do dân sự và ngăn chặn những lời kêu gọi dân chủ. Nước Nga của Putin có vẻ cũng bảo thủ không kém, với việc không ngừng đề cao các giá trị gia đình phụ hệ, luật chống người đồng tính ngày càng khắt khe hơn và chế độ kiểm duyệt khiến việc thể hiện nghệ thuật và bất đồng quan điểm gần như không thể xảy ra.

Vị trí của Ukraina trong mạng lưới các tài liệu tham khảo tân-đế quốc này đã và đang có vấn đề trong một thời gian dài.Nhiều thế kỷ kháng chiến đã xác định danh tính Ukraina trong khi các sa hoàng Nga liên tục phản đối khả năng một quốc gia Ukraina thông qua chinh phục quân sự và đàn áp hợp pháp – kể cả vào năm 1876, cấm sử dụng ngôn ngữ Ukraina trên báo in.

Sự phản kháng và chủ nghĩa dân tộc của người Ukraina là yếu tố cần thiết cho sự sụp đổ của đế chế Nga và sự sụp đổ của chế độ Soviet – một sự kiện mà Putin coi là sự tan rã của “nước Nga lịch sử”.

Những lời kêu gọi của ông ta đối với Pyotr Đại đế và các Sa hoàng khác trong quá khứ minh họa cho cuộc chiến của Nga chống Ukraina, đòi hỏi phải sử dụng lịch sử như một công cụ cho chính sách như thế nào. Không thể cung cấp cho đồng hương một tầm nhìn hấp dẫn về tương lai của nước Nga, Putin đã chuyển sang một ảo tưởng chủ nghĩa đế quốc một cách thảm hại./.

Olivia Durand là postdoctoral associate ngành lịch sử, Đại học Oxford.

https://asiatimes.com/2022/07/putin-more-vladimir-the-reactionary-than-Pyotr-the-great/

[1] Tên đầy đủ của Putin là: Vladimir Vladimirovich Putin.



Nghiên Cứu Lịch Sử

Võ Phương Lan
Võ Phương Lan

Yêu thích lịch sử và đọc sách

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây

Đọc Nhiều

Mới Đăng

- Quảng cáo -

Cùng Chuyên Mục
Recommended to you